چرا مو می‌ریزد؟ هفت علت شایع و مسیر درست بررسی
ولی‌الله حسن‌زاده۲ دقیقه مطالعه۲۰ بازدید
ریختن روزانه پنجاه تا صد تار مو طبیعی است. آنچه نگران‌کننده است، تغییر الگو است: کم‌پشت شدن فرق سر، عقب رفتن خط رویش، یا مشت مویی که هنگام شست‌وشو در دست می‌ماند. در بیشتر موارد ریزش مو یک نشانه است و درمان مؤثر بدون یافتن علت زمینه‌ای ممکن نیست.
دو الگوی اصلی ریزش
پیش از هر چیز باید مشخص شود ریزش منتشر است یا الگودار. در ریزش منتشر، تراکم مو در تمام سر به‌طور یکنواخت کم می‌شود؛ این حالت معمولاً به علت‌های سیستمیک برمی‌گردد و برگشت‌پذیر است. در ریزش الگودار، نواحی مشخصی درگیر می‌شوند و علت غالباً ژنتیکی و هورمونی است.
هفت علت شایع
۱. آلوپسی آندروژنیک. شایع‌ترین علت در هر دو جنس. فولیکول‌ها به‌تدریج کوچک و موها نازک می‌شوند. هرچه درمان زودتر شروع شود، نتیجه بهتر است، چون فولیکول از دست رفته بازنمی‌گردد.
۲. تلوژن افلوویوم. ریزش منتشر که دو تا سه ماه پس از یک استرس شدید رخ می‌دهد: جراحی، بیماری تب‌دار، زایمان، رژیم بسیار سخت یا شوک روحی. معمولاً طی شش تا نه ماه خودبه‌خود بهبود می‌یابد.
۳. کمبود آهن و فریتین پایین. حتی بدون کم‌خونی آشکار، فریتین زیر ۳۰ می‌تواند ریزش منتشر ایجاد کند. این مورد در زنان در سنین باروری بسیار شایع است.
۴. اختلالات تیروئید. هم کم‌کاری و هم پرکاری تیروئید باعث ریزش می‌شوند و اغلب با خشکی پوست، خستگی یا تغییر وزن همراه‌اند.
۵. کمبود ویتامین D و روی. شواهد در این زمینه قوی‌تر از گذشته شده، هرچند مصرف بی‌رویه مکمل بدون آزمایش توصیه نمی‌شود.
۶. بیماری‌های خودایمنی. آلوپسی آره‌آتا با لکه‌های گرد و کاملاً بدون مو مشخص می‌شود و مسیر درمانی جداگانه‌ای دارد.
۷. آسیب مکانیکی و شیمیایی. بستن محکم مو، اکستنشن، صاف کردن مکرر با حرارت بالا و رنگ‌های قوی می‌توانند ریزش کششی ایجاد کنند که در صورت ادامه، دائمی می‌شود.
چه آزمایش‌هایی لازم است؟
فهرست پایه معمولاً شامل شمارش کامل خون، فریتین، آهن و ظرفیت اتصال آهن، تیروئید، ویتامین D و روی است. در زنانی که پرمویی، آکنه مقاوم یا بی‌نظمی قاعدگی دارند، بررسی هورمون‌های آندروژنی هم اضافه می‌شود. آزمایش‌های سفارشی و گران‌قیمت «تشخیص ریزش مو» که گاهی تبلیغ می‌شوند، ارزش بالینی افزوده‌ای ندارند.
گزینه‌های درمانی
- ماینوکسیدیل موضعی پایه درمان آلوپسی آندروژنیک است و باید دست‌کم شش ماه ادامه یابد تا اثرش قضاوت شود.
- درمان‌های خوراکی ضدآندروژن برای موارد منتخب و زیر نظر پزشک.
- مزوتراپی و پی‌آرپی می‌توانند تراکم را بهتر کنند، اما درمان مکمل‌اند نه جایگزین.
- اصلاح کمبودها بدیهی‌ترین و در عین حال بیشترین‌بار نادیده‌گرفته‌شده‌ترین بخش درمان است.
انتظار واقع‌بینانه
مو چرخه رشد کندی دارد. حتی در بهترین حالت، نتیجه محسوس درمان زودتر از سه تا چهار ماه دیده نمی‌شود و ارزیابی نهایی معمولاً در ماه ششم انجام می‌شود. عکس‌برداری استاندارد در جلسه اول کمک می‌کند تغییرات واقعی از تصور ذهنی جدا شود. اگر ریزش ناگهانی، همراه با خارش شدید، قرمزی یا زخم پوست سر باشد، مراجعه فوری لازم است چون برخی از این موارد می‌توانند اسکار دائمی به جا بگذارند.
